Gwybodaeth Ddefnyddiol

Pan fydd rhywun yn marw, rhaid i weithiwr meddygol proffesiynol wirio eu marwolaeth, e.e. meddyg, nyrs neu barafeddyg. Bydd y broses yma yn dibynnu ar ble a sut y bu farw’r person.

Os buont farw gartref ac roedd disgwyl iddynt farw, efallai bod y tîm gofal lliniarol wedi rhoi rhif i chi ei ffonio neu gallwch ffonio eu meddyg arferol, neu 111 os ydynt wedi marw yn y nos a gofyn am y meddyg ar alwad. Yna mae angen i chi gysylltu â’ch trefnydd angladdau dewisol a fydd yn trefnu i ddod â’r person sydd wedi marw i’w gofal ar ôl i’r farwolaeth gael ei chadarnhau.

Os bu farw gartref ac nad oedd disgwyl iddynt farw, rhaid i chi ffonio’r gwasanaethau brys ar 999. Byddant yn hysbysu’r crwner ac yn trefnu i’w trefnydd angladdau ar alwad gasglu’r person sydd wedi marw. (Gallwch ofyn i’r heddlu ddefnyddio’ch trefnydd angladdau dewisol ar yr amod eu bod wedi’u cymeradwyo gan y Crwner).

Os byddent wedi marw yn yr ysbyty, bydd tîm profedigaeth yr ysbyty yn eich tywys drwy’r camau nesaf. Bydd angen i chi gysylltu â’ch trefnydd angladdau dewisol i drefnu dod â’r person sydd wedi marw i’w gofal unwaith y bydd y gwaith papur angenrheidiol wedi’i gwblhau.

Os buont farw mewn cartref gofal neu hosbis a bod disgwyl iddynt farw, bydd y staff yn cysylltu â gweithiwr meddygol proffesiynol i wirio eu marwolaeth; a byddant yn cysylltu â’ch trefnydd angladdau dewisol ar eich rhan. Os ydynt wedi marw’n annisgwyl, bydd y staff yn ffonio’r gwasanaethau brys a fydd yn hysbysu’r Crwner.

Unwaith y bydd y Cofrestrydd wedi derbyn y MCCD, byddant yn gwneud apwyntiad i chi gofrestru’r marwolaeth a chael copïau o’r Tystysgrif Marwolaeth y gallwch eu trosglwyddo i’r awdurdodau perthnasol.

Bydd y Cofrestrydd hefyd yn cynnig gwasanaeth i chi o’r enw ‘Tell Us Once’ a fydd yn hysbysu cyrff y llywodraeth am y farwolaeth ar eich rhan.

Os yw’r Crwner yn credu bod angen ymchwiliad pellach i ganfod achos marwolaeth, byddant yn rhoi ‘Interim Death Certificate’ i chi yn uniongyrchol yn lle’r Tystysgrif Marwolaeth.

Gall y Cofrestrydd hefyd roi Tystysgrif Amlosgiad neu Claddu i chi, a elwir hefyd yn Ffurflen Werdd gan ei bod yn wyrdd o ran lliw.

Bydd angen i chi drosglwyddo hwn i’ch trefnydd angladdau, er fel arfer bydd yn cael ei chyhoeddi’n electronig a’i hanfon yn uniongyrchol at eich trefnydd angladdau.